🎓 AÖF (Açıköğretim)
📚 AÖF Çocuk Gelişimi
💡 AÖF Çocuk Gelişimi: Gelişim Psikolojisi Çözümlü Sorular
AÖF Çocuk Gelişimi: Gelişim Psikolojisi Çözümlü Sorular
Soru 1:
Gelişim Psikolojisi dersinde öğrenilen temel kavramlardan biri olan olgunlaşma, bireyin öğrenme yaşantılarından bağımsız olarak belirli bir davranış ya da beceriyi gösterebilecek fizyolojik ve zihinsel düzeye ulaşmasıdır.
Aşağıdaki durumlardan hangisi olgunlaşma kavramına en iyi örnektir?
Aşağıdaki durumlardan hangisi olgunlaşma kavramına en iyi örnektir?
- A) Bir çocuğun bisiklete binmeyi öğrenmek için kursa gitmesi.
- B) Bir bebeğin yürümeyi öğrenmeden önce emeklemesi.
- C) Bir öğrencinin matematik problemini çözmek için formülleri ezberlemesi.
- D) Bir ergenin sakallarının çıkmaya başlaması.
- E) Bir yetişkinin yeni bir dil öğrenmek için pratik yapması.
Çözüm:
💡 Gelişim Psikolojisinde olgunlaşma, genetik programa bağlı olarak organizmanın kendiliğinden belli bir düzeye ulaşmasıdır; öğrenme ve yaşantılardan büyük ölçüde bağımsızdır.
📌 Şıkları inceleyelim:
👉 Bu nedenle, doğru cevap D seçeneğidir.
✅ Doğru Cevap: D
📌 Şıkları inceleyelim:
- A) Bisiklet kursu almak bir öğrenme yaşantısıdır.
- B) Emekleme, yürümenin bir ön aşamasıdır ve öğrenme ile de desteklenir, ancak doğrudan olgunlaşmanın tek göstergesi değildir.
- C) Formül ezberlemek, bilişsel bir öğrenme sürecidir.
- D) Bir ergenin sakallarının çıkmaya başlaması, ergenlik döneminde genetik ve hormonal faktörlere bağlı olarak ortaya çıkan fizyolojik bir değişimdir. Bu durum, bireyin bir çaba göstermeden, yaş ve genetik program doğrultusunda doğal olarak gerçekleşen bir olgunlaşma örneğidir.
- E) Yeni bir dil öğrenmek, yoğun bir öğrenme sürecidir.
👉 Bu nedenle, doğru cevap D seçeneğidir.
✅ Doğru Cevap: D
Soru 2:
Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramı'na göre, 7 yaşındaki bir çocuk, farklı şekillerde dökülen aynı miktardaki suyun miktarının değişmediğini anlayabilmektedir. Ayrıca, nesneleri birden fazla özelliğine göre sınıflandırabilir ve geri döndürülebilirlik ilkesini kavrayabilir.
Yukarıda bahsedilen çocuk, Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerinden hangisinde bulunmaktadır?
Yukarıda bahsedilen çocuk, Piaget'nin bilişsel gelişim dönemlerinden hangisinde bulunmaktadır?
- A) Duyusal Motor Dönem
- B) İşlem Öncesi Dönem
- C) Somut İşlemler Dönemi
- D) Soyut İşlemler Dönemi
- E) Post-Formal Dönem
Çözüm:
💡 Piaget'nin Bilişsel Gelişim Kuramında her dönemin kendine özgü bilişsel özellikleri vardır.
📌 Verilen bilgilere göre:
👉 Bu özellikler, Somut İşlemler Dönemi (yaklaşık 7-11 yaş) için tipiktir.
✅ Doğru Cevap: C
📌 Verilen bilgilere göre:
- Çocuk 7 yaşındadır. Bu yaş aralığı, genellikle Somut İşlemler Dönemi'ne denk gelir.
- Çocuğun farklı şekillerde dökülen aynı miktardaki suyun miktarının değişmediğini anlaması, korunum ilkesini (miktar, ağırlık, hacim korunumu) kazandığını gösterir. Korunum ilkesi, Somut İşlemler Dönemi'nin en belirgin özelliklerinden biridir.
- Nesneleri birden fazla özelliğine göre sınıflandırma (çoklu sınıflandırma) ve geri döndürülebilirlik ilkesini kavrama (bir işlemin tersini düşünebilme), yine Somut İşlemler Dönemi'nin kazanımlarıdır.
👉 Bu özellikler, Somut İşlemler Dönemi (yaklaşık 7-11 yaş) için tipiktir.
✅ Doğru Cevap: C
Soru 3:
Bir çocuk gelişim uzmanı, 4 yaşındaki Ayşe'nin kreşte yeni arkadaşlıklar kurmakta zorlandığını, sürekli annesine bağımlı olduğunu ve inisiyatif almaktan kaçındığını gözlemlemiştir. Annesiyle yaptığı görüşmede, annenin Ayşe'ye pek çok konuda aşırı koruyucu davrandığı ve kendi başına karar vermesine izin vermediği ortaya çıkmıştır.
Erik Erikson'ın Psikososyal Gelişim Kuramı'na göre, Ayşe hangi gelişim krizini sağlıklı bir şekilde atlatmakta zorlanmaktadır?
Erik Erikson'ın Psikososyal Gelişim Kuramı'na göre, Ayşe hangi gelişim krizini sağlıklı bir şekilde atlatmakta zorlanmaktadır?
- A) Temel Güvene Karşı Güvensizlik
- B) Özerkliğe Karşı Kuşku ve Utanç
- C) Girişimciliğe Karşı Suçluluk
- D) Başarıya Karşı Aşağılık Duygusu
- E) Kimliğe Karşı Rol Karmaşası
Çözüm:
💡 Erik Erikson'ın Psikososyal Gelişim Kuramı, yaşam boyu süren 8 psikososyal gelişim evresini ve her evrede yaşanan krizi açıklar.
📌 Verilen senaryoyu Erikson'ın evreleriyle eşleştirelim:
👉 Bu durum, Girişimciliğe Karşı Suçluluk evresiyle doğrudan ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: C
📌 Verilen senaryoyu Erikson'ın evreleriyle eşleştirelim:
- Ayşe 4 yaşındadır. Bu yaş aralığı (3-6 yaş), Erikson'a göre Girişimciliğe Karşı Suçluluk evresine denk gelir.
- Bu evrede çocuklar, çevrelerini keşfetmek, oyunlar kurmak, inisiyatif almak ve bağımsız hareket etmek isterler. Eğer bu girişimleri desteklenmez, aşırı eleştirilir veya engellenirse, suçluluk duygusu geliştirebilirler.
- Ayşe'nin yeni arkadaşlıklar kurmakta zorlanması, annesine bağımlı olması ve inisiyatif almaktan kaçınması, onun girişimcilik ruhunun desteklenmediğini ve dolayısıyla bu evredeki krizi sağlıklı atlatamadığını göstermektedir. Annenin aşırı koruyucu tutumu, çocuğun kendi başına karar verme ve girişimde bulunma fırsatlarını kısıtlamıştır.
👉 Bu durum, Girişimciliğe Karşı Suçluluk evresiyle doğrudan ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: C
Soru 4:
Sigmund Freud'un Psikoseksüel Gelişim Kuramı'na göre, bir çocuğun tuvalet eğitiminin aşırı baskıcı veya çok gevşek bir şekilde verilmesi sonucunda, yetişkinlikte aşırı düzenli, titiz, inatçı veya tam tersi, dağınık ve savurgan gibi kişilik özellikleri geliştirebileceği savunulur.
Freud'un bu açıklaması, hangi psikoseksüel gelişim dönemine ait saplantı (fiksasyon) sonucudur?
Freud'un bu açıklaması, hangi psikoseksüel gelişim dönemine ait saplantı (fiksasyon) sonucudur?
- A) Oral Dönem
- B) Anal Dönem
- C) Fallik Dönem
- D) Latent (Gizil) Dönem
- E) Genital Dönem
Çözüm:
💡 Freud'un Psikoseksüel Gelişim Kuramı, her dönemin kendine özgü bir haz bölgesi ve çatışma alanı olduğunu öne sürer. Bu dönemlerde yaşanan aşırı doyurulma veya yoksunluk, yetişkinlikte saplantılara (fiksasyon) yol açabilir.
📌 Verilen senaryoyu Freud'un dönemleriyle eşleştirelim:
👉 Bu nedenle, bahsedilen durum Anal Dönem ile ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: B
📌 Verilen senaryoyu Freud'un dönemleriyle eşleştirelim:
- Soruda tuvalet eğitiminden bahsedilmektedir. Tuvalet eğitimi, çocuğun dışkı kontrolünü öğrendiği ve bu süreçte bağımsızlık ile kontrolü deneyimlediği bir dönemdir.
- Freud'a göre, tuvalet eğitimiyle ilgili çatışmaların yaşandığı dönem Anal Dönem'dir (yaklaşık 1-3 yaş). Bu dönemde çocuğun temel haz kaynağı anüs bölgesidir ve dışkılamayı kontrol etme becerisi, çocuğun özerklik ve kontrol duygularını geliştirir.
- Eğer tuvalet eğitimi aşırı baskıcı veya çok gevşek olursa, çocukta anal döneme ait saplantılar oluşabilir. Bu saplantılar, yetişkinlikte aşırı düzenlilik (anal tutucu kişilik) veya dağınıklık (anal itici kişilik) gibi özelliklerle kendini gösterebilir.
👉 Bu nedenle, bahsedilen durum Anal Dönem ile ilişkilidir.
✅ Doğru Cevap: B
Soru 5:
Kohlberg'in Ahlak Gelişimi Kuramı'na göre, Ahmet öğretmenine "Kopya çekmek kötü bir şey çünkü yakalanırsam ceza alırım." demiştir. Ayşe ise "Kopya çekmek doğru değil çünkü bu, sınıftaki diğer arkadaşların emeğine saygısızlık olur ve öğretmenin bize olan güvenini sarsar." demiştir.
Ahmet ve Ayşe'nin ahlaki muhakeme düzeyleri, Kohlberg'in kuramına göre sırasıyla hangi düzeylere örnektir?
Ahmet ve Ayşe'nin ahlaki muhakeme düzeyleri, Kohlberg'in kuramına göre sırasıyla hangi düzeylere örnektir?
- A) Gelenek Öncesi – Gelenek Sonrası
- B) Geleneksel – Gelenek Öncesi
- C) Gelenek Öncesi – Geleneksel
- D) Geleneksel – Geleneksel
- E) Gelenek Sonrası – Geleneksel
Çözüm:
💡 Kohlberg'in Ahlak Gelişimi Kuramı, ahlaki yargılamayı üç ana düzey ve her düzeyde iki alt evre olmak üzere altı evrede açıklar.
📌 Ahmet ve Ayşe'nin ifadelerini inceleyelim:
👉 Buna göre, Ahmet'in muhakemesi Gelenek Öncesi Düzey'e, Ayşe'nin muhakemesi ise Geleneksel Düzey'e örnektir.
✅ Doğru Cevap: C
📌 Ahmet ve Ayşe'nin ifadelerini inceleyelim:
- Ahmet: "Kopya çekmek kötü bir şey çünkü yakalanırsam ceza alırım."
👉 Ahmet'in muhakemesi, cezadan kaçınma üzerine kuruludur. Bu, Kohlberg'in Gelenek Öncesi Düzey'deki (Evre 1: Ceza ve İtaat Eğilimi) özelliğidir. Birey, kurallara uymayı ceza almamak veya ödül kazanmak için yapar. - Ayşe: "Kopya çekmek doğru değil çünkü bu, sınıftaki diğer arkadaşların emeğine saygısızlık olur ve öğretmenin bize olan güvenini sarsar."
👉 Ayşe'nin muhakemesi, sosyal beklentilere uyma, iyi insan olma ve toplumsal düzeni koruma üzerine kuruludur. Diğerlerinin haklarını ve öğretmenin güvenini önemsemesi, Geleneksel Düzey'in (Evre 3: Kişilerarası Uyum Eğilimi veya Evre 4: Kanun ve Düzen Eğilimi) bir göstergesidir.
👉 Buna göre, Ahmet'in muhakemesi Gelenek Öncesi Düzey'e, Ayşe'nin muhakemesi ise Geleneksel Düzey'e örnektir.
✅ Doğru Cevap: C
Soru 6:
Bir bebek, annesi odadan çıktığında yoğun bir kaygı ve huzursuzluk yaşamakta, geri döndüğünde ise hem anneye yapışmaya çalışmakta hem de ona vurarak veya iterek tepki göstermektedir. Annenin kucağına alındığında bile sakinleşmekte zorlanmakta, sürekli bir gerilim hali sergilemektedir.
Yukarıda davranışları betimlenen bebeğin, Mary Ainsworth'un Bağlanma Kuramı'na göre hangi bağlanma stiline sahip olması muhtemeldir?
Yukarıda davranışları betimlenen bebeğin, Mary Ainsworth'un Bağlanma Kuramı'na göre hangi bağlanma stiline sahip olması muhtemeldir?
- A) Güvenli Bağlanma
- B) Kaygılı-Kararsız (Ambivalent) Bağlanma
- C) Kaçıngan Bağlanma
- D) Düzensiz (Dezorganize) Bağlanma
- E) Dirençli Bağlanma
Çözüm:
💡 Mary Ainsworth'un Bağlanma Kuramı, "Yabancı Durum" deneyi ile bebeklerin bağlanma stillerini belirlemiştir.
📌 Bebeğin davranışlarını inceleyelim:
👉 Bu çelişkili ve tutarsız davranışlar, Kaygılı-Kararsız (Ambivalent) Bağlanma stiline özgüdür. Bu bağlanma stiline sahip çocuklar, ebeveynlerinin tutarsız tepkileri nedeniyle bir yandan yakınlık ararken, diğer yandan öfke ve direnç gösterirler.
✅ Doğru Cevap: B
📌 Bebeğin davranışlarını inceleyelim:
- Annesi odadan çıktığında yoğun kaygı ve huzursuzluk: Bu, ayrılık kaygısının yüksek olduğunu gösterir.
- Annesi geri döndüğünde hem yapışma hem de vurma/itme: Bu durum, bebeğin bir yandan yakınlık arayışında olduğunu, diğer yandan ise anneye karşı öfke veya direnç gösterdiğini ifade eder. Bu çelişkili davranışlar, annenin tepkilerine karşı bir güvensizlik ve kararsızlık hissinin işaretidir.
- Kucağa alındığında bile sakinleşmekte zorlanma: Annenin varlığının bile tam anlamıyla rahatlatıcı olmaması, bağlanma figürüyle ilişkide bir tutarsızlık olduğunu düşündürür.
👉 Bu çelişkili ve tutarsız davranışlar, Kaygılı-Kararsız (Ambivalent) Bağlanma stiline özgüdür. Bu bağlanma stiline sahip çocuklar, ebeveynlerinin tutarsız tepkileri nedeniyle bir yandan yakınlık ararken, diğer yandan öfke ve direnç gösterirler.
✅ Doğru Cevap: B
Soru 7:
Gelişim psikolojisinde sıkça karşılaşılan ilkelerden biri, gelişimin genelden özele doğru ilerlemesidir. Bu ilkeye göre, çocuk önce büyük kaslarını kullanarak genel hareketleri öğrenir, daha sonra ince kaslarını kullanarak daha spesifik ve kontrollü hareketleri gerçekleştirmeye başlar.
Aşağıdaki örneklerden hangisi gelişimin genelden özele doğru ilkesini en iyi şekilde açıklar?
Aşağıdaki örneklerden hangisi gelişimin genelden özele doğru ilkesini en iyi şekilde açıklar?
- A) Bir bebeğin önce başını, sonra gövdesini ve en son bacaklarını kontrol edebilmesi.
- B) Bir çocuğun önce tüm kolunu sallayarak nesnelere uzanması, daha sonra sadece parmaklarını kullanarak küçük nesneleri tutabilmesi.
- C) Bir çocuğun önce heceleyerek konuşması, sonra anlamlı cümleler kurması.
- D) Bir ergenin soyut düşünme becerilerinin gelişmesiyle birlikte daha karmaşık problemleri çözebilmesi.
- E) Bir yetişkinin yaş ilerledikçe yeni şeyler öğrenme hızının yavaşlaması.
Çözüm:
💡 Gelişim psikolojisinin temel ilkelerinden biri olan genelden özele doğru gelişim, organizmanın önce kaba ve geniş kapsamlı hareketleri yapabilmesi, ardından bu hareketleri daha spesifik ve koordineli hale getirmesidir.
📌 Şıkları inceleyelim:
👉 Bu nedenle, doğru cevap B seçeneğidir.
✅ Doğru Cevap: B
📌 Şıkları inceleyelim:
- A) Bu, baştan ayağa doğru gelişim ilkesidir (sefalo-kudal).
- B) Bir çocuğun önce tüm kolunu sallayarak nesnelere uzanması (genel, kaba motor hareket) ve daha sonra sadece parmaklarını kullanarak küçük nesneleri tutabilmesi (özel, ince motor hareket), gelişimin genelden özele doğru ilerlemesine mükemmel bir örnektir.
- C) Bu, dil gelişiminin aşamalı ilerlemesidir, ancak doğrudan genelden özele değil, basit olandan karmaşık olana doğru bir ilerlemedir.
- D) Bu, bilişsel gelişimin soyut düşünme aşamasına geçişidir.
- E) Bu, yaşla birlikte bilişsel süreçlerdeki değişimdir.
👉 Bu nedenle, doğru cevap B seçeneğidir.
✅ Doğru Cevap: B
Soru 8:
Bir kreşteki öğretmen, 2 yaşındaki Elif'in oyuncaklarla oynarken sürekli kendi kendine konuştuğunu, oyuncağına talimatlar verdiğini ve bazen de başkasıyla konuşuyormuş gibi diyaloglar kurduğunu fark etmiştir. Bu konuşmaların, Elif'in problem çözme çabalarıyla veya oyununu planlamasıyla ilişkili olduğunu gözlemlemiştir.
Vygotsky'nin Sosyokültürel Gelişim Kuramı ışığında, Elif'in bu davranışları en doğru şekilde nasıl açıklanır?
Vygotsky'nin Sosyokültürel Gelişim Kuramı ışığında, Elif'in bu davranışları en doğru şekilde nasıl açıklanır?
- A) Piaget'nin bahsettiği benmerkezci konuşma (egocentric speech) örneğidir ve zamanla kaybolacaktır.
- B) Dil gelişiminde bir gecikme olduğunu gösterir ve müdahale gerektirir.
- C) Vygotsky'nin "içsel konuşma"nın (private speech) başlangıcı olarak gördüğü, bilişsel gelişimi destekleyen bir araçtır.
- D) Sosyal etkileşim eksikliğinden kaynaklanan bir durumdur.
- E) Yaratıcı oyun becerilerinin geliştiğini gösterir, ancak bilişsel bir işlevi yoktur.
Çözüm:
💡 Lev Vygotsky'nin Sosyokültürel Gelişim Kuramı, bilişsel gelişimin sosyal etkileşimler ve dil aracılığıyla gerçekleştiğini vurgular.
📌 Elif'in davranışlarını Vygotsky'nin kuramıyla ilişkilendirelim:
👉 Bu nedenle, Elif'in davranışları Vygotsky'nin "içsel konuşma"nın (private speech) başlangıcı olarak gördüğü, bilişsel gelişimi destekleyen bir araçtır şeklinde açıklanır.
✅ Doğru Cevap: C
📌 Elif'in davranışlarını Vygotsky'nin kuramıyla ilişkilendirelim:
- Elif'in oyuncaklarla oynarken kendi kendine konuşması, talimatlar vermesi ve diyaloglar kurması, Vygotsky'nin "özel konuşma" (private speech) veya "içsel konuşma" olarak adlandırdığı duruma işaret eder.
- Vygotsky'ye göre, bu tür kendi kendine konuşmalar, çocukların düşüncelerini düzenlemelerine, problem çözmelerine ve davranışlarını yönlendirmelerine yardımcı olan önemli bir bilişsel araçtır. Bu konuşmalar, zamanla içselleşerek "içsel konuşmaya" dönüşür ve karmaşık düşünme süreçlerinin temelini oluşturur.
- Şıklarda Piaget'nin benmerkezci konuşmasından da bahsedilir. Piaget'ye göre benmerkezci konuşma, çocuğun başkalarını dinlemediği ve kendisi için konuştuğu, sosyal olmayan bir konuşmadır ve zamanla azalır. Ancak Vygotsky, bu konuşmanın sosyal kökenli olduğunu ve bilişsel bir işlevi olduğunu savunur. Soruda Elif'in konuşmalarının "problem çözme çabalarıyla veya oyununu planlamasıyla ilişkili olduğu" belirtilmesi, Vygotsky'nin bakış açısını desteklemektedir.
👉 Bu nedenle, Elif'in davranışları Vygotsky'nin "içsel konuşma"nın (private speech) başlangıcı olarak gördüğü, bilişsel gelişimi destekleyen bir araçtır şeklinde açıklanır.
✅ Doğru Cevap: C
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/aof-cocuk-gelisimi-psikoloji/sorular