« İki nöron arasındaki veya nöron ile efektör organ arasındaki bağlantı noktası.
« Vücudun diğer endokrin bezlerinin çalışmasını düzenleyen 'ana bez'.
« Bir uyarıya karşı oluşan ani ve istemsiz tepkinin gerçekleştiği sinirsel yol.
« Gözdeki çubuk hücrelerinde bulunan ve az ışıkta görmeyi sağlayan pigment.
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Bir nöronda impuls iletim hızını etkileyen faktörlerden iki tanesini yazınız.
💡 Örnek Çözüm: Miyelin kılıfın varlığı (miyelinli nöronlarda daha hızlı), akson çapı (çap arttıkça hız artar), Ranvier boğum sayısı (boğum sayısı azaldıkça hız artar).
2. Hormonların genel özelliklerinden iki tanesini belirtiniz.
💡 Örnek Çözüm: Hormonlar kan yoluyla taşınır, hedef hücreleri veya organları vardır, genellikle çok az miktarları bile etkilidir, organik yapılıdırlar.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdakilerden hangileri sinir hücrelerinin (nöronların) temel özelliklerindendir?
I. Bölünme yetenekleri genellikle yoktur.
II. Metabolizma hızları düşüktür.
III. Uyarıları alıp iletebilirler.
IV. Aksonlarında impuls iletimi elektrikseldir.
2. İnsan vücudunda kan şekerini düzenleyen hormonlar ve bu hormonları üreten bezler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
3. İnsan kulağında ses dalgalarının mekanik titreşimlere dönüştüğü ve işitme sinirlerinin uyarıldığı yapılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Merkezi sinir sistemini oluşturan beyin ve omuriliğin temel görevlerini kısaca açıklayınız.
💡 Çözüm Adımları:
Beyin; öğrenme, hafıza, bilinçli hareketler, duyu organlarından gelen bilgilerin değerlendirilmesi, iç denge (homeostazi) ve hormonların kontrolü gibi birçok üst düzey işlevi yerine getirir. Omurilik ise beyin ile diğer organlar arasındaki sinirsel iletimi sağlar, refleks hareketlerini kontrol eder ve bazı otonom sinir sistemi faaliyetlerini düzenler.
2. Gözde miyopi ve hipermetropi görme kusurlarının nedenlerini ve bu kusurların nasıl düzeltildiğini açıklayınız.
💡 Çözüm Adımları:
Miyopi (uzağı görememe), göz merceğinin normalden daha şişkin olması veya göz küresinin önden arkaya doğru çapının normalden uzun olması nedeniyle görüntü retinanın önüne düşer. Kalın kenarlı mercek kullanılarak düzeltilir. Hipermetropi (yakını görememe), göz merceğinin normalden daha ince olması veya göz küresinin önden arkaya doğru çapının normalden kısa olması nedeniyle görüntü retinanın arkasına düşer. İnce kenarlı mercek kullanılarak düzeltilir.
3. Adrenalin ve Noradrenalin hormonlarının vücuttaki etkilerini ve bu hormonların hangi bezden salgılandığını belirtiniz.
💡 Çözüm Adımları:
Adrenalin (epinefrin) ve Noradrenalin (norepinefrin) hormonları böbrek üstü bezlerinin (adrenal bezlerin) medulla (öz) bölgesinden salgılanır. Bu hormonlar 'savaş ya da kaç' tepkisini tetikler. Kalp atış hızını artırır, kan basıncını yükseltir, kan şekerini artırır, bronşları genişletir, göz bebeklerini büyütür ve sindirim sistemi faaliyetlerini yavaşlatır. Vücudu acil durumlara hazırlar.
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Etkinlik Kağıdı
PUAN
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
( .... )
Sinir hücrelerinde (nöronlarda) impuls iletimi elektrokimyasal yolla gerçekleşir.
( .... )
Tiroit bezi, kalsiyum metabolizmasını doğrudan düzenleyen tiroksin hormonu salgılar.
( .... )
Otonom sinir sistemi, iç organların istemsiz çalışan faaliyetlerini düzenler.
( .... )
Gözdeki sarı benek (fovea), cisimlerin en net ve renkli görüntüsünün oluştuğu bölgedir.
( .... )
Pankreas, hem sindirim enzimleri hem de hormon üreten karma bir bezdir.
B. Boşluk Doldurma Bölümü
1)
Bir nöronda impulsun iletim yönü genellikle .................... \(\rightarrow\) hücre gövdesi \(\rightarrow\) .................... şeklindedir.
2)
Merkezi sinir sistemini oluşturan temel yapılar .................... ve ....................'dir.
3)
Kan şekerini düşüren hormon ...................., yükselten hormon ise ....................'dur.
4)
Kısa süreli açlık, korku, heyecan gibi durumlarda böbrek üstü bezinden salgılanan hormonlar .................... ve ....................'dir.
5)
İşitme reseptörleri, kulaktaki .................... organında bulunur.
İki nöron arasındaki veya nöron ile efektör organ arasındaki bağlantı noktası.
- Miyelin Kılıf
( .... )
Vücudun diğer endokrin bezlerinin çalışmasını düzenleyen 'ana bez'.
- Rodopsin
( .... )
Bir uyarıya karşı oluşan ani ve istemsiz tepkinin gerçekleştiği sinirsel yol.
- Hipofiz Bezi
( .... )
Gözdeki çubuk hücrelerinde bulunan ve az ışıkta görmeyi sağlayan pigment.
- Sinaps
D. Kısa Cevaplı Sorular
1)
Bir nöronda impuls iletim hızını etkileyen faktörlerden iki tanesini yazınız.
2)
Hormonların genel özelliklerinden iki tanesini belirtiniz.
E. Çoktan Seçmeli Sorular
1)
Aşağıdakilerden hangileri sinir hücrelerinin (nöronların) temel özelliklerindendir?
I. Bölünme yetenekleri genellikle yoktur.
II. Metabolizma hızları düşüktür.
III. Uyarıları alıp iletebilirler.
IV. Aksonlarında impuls iletimi elektrikseldir.
A) I ve IIB) I ve IIIC) II ve IVD) I, III ve IV
2)
İnsan vücudunda kan şekerini düzenleyen hormonlar ve bu hormonları üreten bezler aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
A) İnsülin - Tiroit, Glukagon - ParatiroitB) İnsülin - Böbrek üstü bezi, Glukagon - PankreasC) İnsülin - Pankreas, Glukagon - PankreasD) İnsülin - Hipofiz, Glukagon - Böbrek üstü bezi
3)
İnsan kulağında ses dalgalarının mekanik titreşimlere dönüştüğü ve işitme sinirlerinin uyarıldığı yapılar sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?