📄 KPSS Coğrafya: Kırık dağlar, kıvrım dağlar ve deltalar Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. Ege Bölgesi'nde yer alan Menteşe Dağları, kırıklı yapıda oluşmuş bir horst örneğidir.
2. Türkiye'deki en büyük delta ovası olan Çukurova, Kızılırmak ve Yeşilırmak nehri taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur.
3. Sert kütlelerin yan basınçlara uğraması sonucu kırılarak yüksekte kalan kısımlarına antiklinal denir.
4. Bafra Ovası, Kızılırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde oluşturduğu bir delta ovasıdır.
5. Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, Orojenez sonucu kıvrılarak oluşmuş dağ kuşaklarıdır.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Ege Bölgesi dışında yer alan ve kırık oluşum özelliğine sahip tek horst dağ kütlesi hangisidir?
2. Ege Bölgesi'ndeki Kıyı Ege graben ovalarından iki tanesini yazınız.
3. Orta Karadeniz'de Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonlarla oluşturduğu delta ovasının adı nedir?
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Türkiye'deki dağların büyük bir kısmı orojenez (dağ oluşumu) sonucunda meydana gelmiştir. Esnek tabakaların sıkışmasıyla kıvrım dağları, sert tabakaların kırılmasıyla kırık dağları oluşmuştur.
Aşağıdaki dağlardan hangisi oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?
2. Bir akarsuyun döküldüğü kıyıda delta ovası oluşturabilmesi için bazı coğrafi şartların uygun olması gerekir.
Aşağıdakilerden hangisi bir kıyıda delta ovasının oluşmasını zorlaştıran veya engelleyen faktörlerden biridir?
3. I. Bakırçay
II. Gediz
III. Çarşamba
IV. Silifke
Yukarıda verilen ovalardan hangileri Ege Denizi'ne dökülen akarsuların oluşturduğu delta ovaları arasında yer alır?
4. Kırık dağların (horst) ve çöküntü hendeklerinin (graben) yaygın olduğu bir bölge için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
5. Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında delta ovası oluşumu Ege kıyılarına göre genel olarak daha zordur.
Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Kırık dağlar (horst-graben sistemleri) ile kıvrım dağlar (antiklinal-senklinal sistemleri) arasındaki oluşum farkını jeolojik tabakaların esneklik özellikleri açısından açıklayınız.
2. Bir akarsuyun döküldüğü deniz kıyısında delta ovası oluşturabilmesi için gerekli olan temel coğrafi koşullardan 4 tanesini yazınız.
3. Ege Bölgesi'nde yer alan Menteşe Dağları'nın oluşum tipi kırık dağ (horst) olmasına rağmen, Ege'deki diğer kırık dağlardan farklı olan en önemli mekânsal/coğrafi özelliğini ve bunun iklime etkisini açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Kırık dağlar, kıvrım dağlar ve deltalar Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | Ege Bölgesi'nde yer alan Menteşe Dağları, kırıklı yapıda oluşmuş bir horst örneğidir. |
| ( .... ) | Türkiye'deki en büyük delta ovası olan Çukurova, Kızılırmak ve Yeşilırmak nehri taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur. |
| ( .... ) | Sert kütlelerin yan basınçlara uğraması sonucu kırılarak yüksekte kalan kısımlarına antiklinal denir. |
| ( .... ) | Bafra Ovası, Kızılırmak'ın Karadeniz'e döküldüğü yerde oluşturduğu bir delta ovasıdır. |
| ( .... ) | Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, Orojenez sonucu kıvrılarak oluşmuş dağ kuşaklarıdır. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | Kıvrımlı dağ oluşumunda esnek tabakaların yan basınçlarla yükselen tepe kısmına .................... denir. |
| 2) | Kırıklı dağ sistemlerinde çöküntü sonucunda aşağıda kalan oluk şeklindeki düzlüklere .................... adı verilir. |
| 3) | Akdeniz Bölgesi'nde Göksu Nehrinin taşıdığı alüvyonlarla oluşturduğu delta ovası .................... Ovası'dır. |
| 4) | Akdeniz Bölgesi'nde yer alan ve Akdeniz'e paralel uzanan Nur (Amanos) Dağları oluşum yönüyle bir .................... dağdır. |
| 5) | Bir kıyıda delta ovası oluşabilmesi için kıyı derinliğinin az olması, yani .................... sahanlığının geniş olması gerekir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | Ege Bölgesi dışında yer alan ve kırık oluşum özelliğine sahip tek horst dağ kütlesi hangisidir? |
| 2) | Ege Bölgesi'ndeki Kıyı Ege graben ovalarından iki tanesini yazınız. |
| 3) | Orta Karadeniz'de Yeşilırmak'ın taşıdığı alüvyonlarla oluşturduğu delta ovasının adı nedir? |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Türkiye'deki dağların büyük bir kısmı orojenez (dağ oluşumu) sonucunda meydana gelmiştir. Esnek tabakaların sıkışmasıyla kıvrım dağları, sert tabakaların kırılmasıyla kırık dağları oluşmuştur. Aşağıdaki dağlardan hangisi oluşum bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) Küre Dağları
B) Kaçkar Dağları
C) Kaz Dağları
D) Tahtalı Dağları
E) Ilgaz Dağları
|
| 2) |
Bir akarsuyun döküldüğü kıyıda delta ovası oluşturabilmesi için bazı coğrafi şartların uygun olması gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bir kıyıda delta ovasının oluşmasını zorlaştıran veya engelleyen faktörlerden biridir?
A) Akarsuyun bol miktarda alüvyon taşıması
B) Kıyı derinliğinin az (şelf alanının geniş) olması
C) Kıyıda güçlü akıntıların ve gelgit genliğinin fazla olması
D) Akarsu havzasında erozyonun fazla olması
E) Kıyı çizgisinde birikim yapacak elverişli sığlık bulunması
|
| 3) |
I. Bakırçay II. Gediz III. Çarşamba IV. Silifke Yukarıda verilen ovalardan hangileri Ege Denizi'ne dökülen akarsuların oluşturduğu delta ovaları arasında yer alır?
A) I ve II
B) I ve III
C) II ve IV
D) III ve IV
E) I, II ve III
|
| 4) |
Kırık dağların (horst) ve çöküntü hendeklerinin (graben) yaygın olduğu bir bölge için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Deprem riski yüksektir.
B) Jeotermal kaynaklar ve sıcak su kaplıcaları yaygındır.
C) Fay hatları geniş yer kaplar.
D) Arazi yapısı genellikle yaşlı ve durgun masif kütlelerden oluşur.
E) Akarsular genellikle doğu-batı doğrultulu vadilerde akar.
|
| 5) |
Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında delta ovası oluşumu Ege kıyılarına göre genel olarak daha zordur. Bu durumun temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akarsu debilerinin yetersiz olması
B) Dağların kıyıya paralel uzanması ve kıyının aniden derinleşmesi (kıta sahanlığının dar olması)
C) Karadeniz ve Akdeniz'de rejimlerin düzensiz olması
D) Bu denizlerde gelgit genliğinin çok yüksek olması
E) Bölgedeki bitki örtüsünün erozyonu engellemesi
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | Kırık dağlar (horst-graben sistemleri) ile kıvrım dağlar (antiklinal-senklinal sistemleri) arasındaki oluşum farkını jeolojik tabakaların esneklik özellikleri açısından açıklayınız. |
| 2) | Bir akarsuyun döküldüğü deniz kıyısında delta ovası oluşturabilmesi için gerekli olan temel coğrafi koşullardan 4 tanesini yazınız. |
| 3) | Ege Bölgesi'nde yer alan Menteşe Dağları'nın oluşum tipi kırık dağ (horst) olmasına rağmen, Ege'deki diğer kırık dağlardan farklı olan en önemli mekânsal/coğrafi özelliğini ve bunun iklime etkisini açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-kirik-daglar-kivrim-daglar-ve-deltalar/etkinlikler