🎓 KPSS
📚 KPSS Coğrafya
💡 KPSS Coğrafya: Tarım ve hayvancılık Çözümlü Sorular
KPSS Coğrafya: Tarım ve hayvancılık Çözümlü Sorular
Soru 1:
Türkiye'de tarım topraklarının nadasa bırakılmasının en temel nedeni toprağın neme (suya) ihtiyaç duymasıdır.
Buna göre, Türkiye'nin coğrafi özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki bölgelerimizin hangisinde nadas alanlarının oranının en az olması beklenir?
Buna göre, Türkiye'nin coğrafi özellikleri göz önüne alındığında aşağıdaki bölgelerimizin hangisinde nadas alanlarının oranının en az olması beklenir?
A) İç Anadolu Bölgesi
B) Güneydoğu Anadolu Bölgesi
C) Karadeniz Bölgesi
D) Ege Bölgesi
E) Doğu Anadolu Bölgesi
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Nadas Nedir? Kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, toprağın kaybettiği nem ve mineral dengesini yeniden kazanması amacıyla bir yıl ekilip ertesi yıl boş bırakılması yöntemidir.
- İklim İlişkisi: Bir bölgede yıllık yağış miktarı ne kadar düzenli ve fazla ise nadasa duyulan ihtiyaç o kadar az olur.
- Bölgesel Analiz: Karadeniz Bölgesi her mevsim yağışlı (özellikle Doğu Karadeniz) bir iklime sahip olduğu için toprakta nem açığı oluşmaz. Bu nedenle Karadeniz Bölgesi'nde nadas alanlarının oranı en azdır.
- İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise kuraklık belirgin olduğu için nadas oranları en yüksektir.
Soru 2:
Türkiye'de bazı tarım ürünleri, yetiştirilme aşamasında yüksek sıcaklık ve kuraklık isterken, olgunlaşma döneminde ise mutlaka sulamaya ihtiyaç duyar. Ayrıca bu ürünlerin coğrafi dağılışı devlet kontrolü veya iklim seçiciliği gibi faktörlere bağlıdır.
Aşağıda verilen tarım ürünlerinden hangisinin Türkiye'deki ekim alanlarının sınırlandırılmasında devlet kontrolünün etkisi vardır?
Aşağıda verilen tarım ürünlerinden hangisinin Türkiye'deki ekim alanlarının sınırlandırılmasında devlet kontrolünün etkisi vardır?
A) Pamuk
B) Pirinç (Çeltik)
C) Buğday
D) Mercimek
E) Çay
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: B
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Devlet Kontrolündeki Ürünler: Türkiye'de bazı tarım ürünlerinin ekim alanları devlet tarafından sınırlandırılır veya denetlenir. Bunun temel nedenleri sağlık, güvenlik ve kalitedir.
- Pirinç (Çeltik) Tarımı: Pirinç, sulak ve bataklık alanlarda yetişir. Bu bataklık alanlar sivrisineklerin üremesine ve dolayısıyla sıtma hastalığının yayılmasına neden olur.
- Bu sağlık gerekçesiyle devlet, yerleşim yerlerinin yakınlarında pirinç tarımı yapılmasını yasaklamıştır.
- Diğer Ürünler: Pamuk, buğday ve mercimek iklim şartlarına göre doğal olarak sınırlandırılır. Çay ise sadece Doğu Karadeniz'in özel iklim şartlarında (mikroklima) yetiştiği için doğal sınırları dardır.
Soru 3:
Türkiye'de hayvancılık faaliyetleri iklim ve bitki örtüsüyle yakından ilişkilidir. Ancak bazı hayvancılık türleri iklim koşullarından tamamen bağımsız olarak modern tesislerde yürütülür.
Buna göre, Türkiye'de kümes hayvancılığı ve besi-ahır hayvancılığı faaliyetlerinin Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Buna göre, Türkiye'de kümes hayvancılığı ve besi-ahır hayvancılığı faaliyetlerinin Marmara ve Ege bölgelerinde yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Otlak ve mera alanlarının bu bölgelerde çok geniş yer kaplaması
B) Yer şekillerinin düz ve sade olması
C) Tüketici nüfusa (pazara) yakınlık ve ulaşım kolaylığı
D) Yıllık yağış miktarının bu bölgelerde çok yüksek olması
E) Devletin bu bölgelerde hayvancılığa özel vergi muafiyeti uygulaması
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Kümes ve Besi-Ahır Hayvancılığı: Bu hayvancılık türleri kapalı modern tesislerde (entansif yöntemlerle) yapıldığı için doğal çevre koşullarından (yağış, sıcaklık, otlak durumu) etkilenmez.
- Pazar Faktörü: Üretilen et ve yumurta gibi hayvansal ürünlerin hızlı bir şekilde tüketilmesi gerekir. Marmara ve Ege bölgeleri Türkiye nüfusunun en yoğun olduğu, dolayısıyla tüketim talebinin en yüksek olduğu bölgelerdir.
- Bu nedenle, taşıma maliyetlerini düşürmek ve taze ürün sunmak amacıyla bu tesisler büyük şehirlerin çevresine kurulur. Temel etken pazara yakınlıktır.
Soru 4:
Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile birlikte bölgede sulanabilen tarım alanları büyük oranda artmıştır. Bu durum bölgedeki tarımsal ürün çeşitliliğini ve üretim miktarlarını kökten değiştirmiştir.
Buna göre, GAP projesinin hayata geçirilmesinden sonra Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin üretim miktarında ve ekim alanında azalma görülmesi beklenir?
Buna göre, GAP projesinin hayata geçirilmesinden sonra Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde aşağıdaki tarım ürünlerinden hangisinin üretim miktarında ve ekim alanında azalma görülmesi beklenir?
A) Pamuk
B) Mısır
C) Kırmızı Mercimek
D) Sebze ve Meyveler
E) Soya Fasulyesi
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: C
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- GAP Öncesi Durum: Bölgede su kaynakları yetersiz olduğu için kuraklığa son derece dayanıklı olan kırmızı mercimek ve arpa gibi ürünlerin ekim alanı çok genişti.
- GAP Sonrası Durum: Sulama imkanlarının gelmesiyle çiftçiler, ekonomik getirisi (katma değeri) çok daha yüksek olan endüstri bitkilerine yönelmiştir.
- Değişim Analizi:
- Pamuk ve Mısır: Sulamayla birlikte ekim alanları hızla artmış ve Türkiye üretiminde bölge birinci sıraya yükselmiştir.
- Kırmızı Mercimek: Sulama istemeyen, kurakçıl bir ürün olduğu için yerini sulu tarım ürünlerine bırakmış ve ekim alanlarında azalma meydana gelmiştir.
Soru 5:
📌 Günlük Hayattan Bir Gözlem:
Market raflarında gördüğümüz balların üzerinde "Muğla Çam Balı", "Kars Çiçek Balı" veya "Anzer Yaylası Balı" gibi coğrafi işaretli ibareler yer alır. Bu balların lezzet, kıvam ve aroma yönünden birbirinden farklı olmasının temel sebebi coğrafi koşullardır.
Buna göre, Türkiye'de arıcılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı ve ürün çeşitliliği üzerinde doğrudan etkili olan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Buna göre, Türkiye'de arıcılık faaliyetlerinin coğrafi dağılışı ve ürün çeşitliliği üzerinde doğrudan etkili olan en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bölgedeki sulama kanallarının uzunluğu
B) Bitki örtüsünün çeşitliliği ve flora zenginliği
C) Tarımda çalışan nüfus oranı
D) Toprakların kimyasal yapısı ve tuzluluk oranı
E) Bölgedeki kümes hayvancılığı tesislerinin sayısı
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: B
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Arıcılık ve Doğa İlişkisi: Arıcılık, doğrudan bitki örtüsüne (çiçekler, ağaçlar, çayırlar) bağımlı bir hayvancılık faaliyetidir.
- Coğrafi Dağılış:
- Muğla çevresindeki kızılçam ormanlarında yaşayan çam pamuklu biti salgısıyla çam balı üretilir.
- Kars, Ardahan ve Erzurum platolarındaki zengin alpin çayırları sayesinde kaliteli çiçek balı elde edilir.
- Türkiye'nin iklim çeşitliliği, beraberinde zengin bir bitki örtüsü (flora) çeşitliliği getirir. Bu durum arıcılıkta hem verimi hem de ürün çeşitliliğini doğrudan artırır.
Soru 6:
Türkiye'de uygulanan tarım yöntemleri modern (intansif) ve geleneksel (ekstansif) olmak üzere ikiye ayrılır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de uygulanan İntansif (Modern) Tarım yönteminin özelliklerinden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de uygulanan İntansif (Modern) Tarım yönteminin özelliklerinden biri değildir?
A) Birim alandan alınan verim oldukça yüksektir.
B) Tarımsal üretimde iklim koşullarına olan bağımlılık azdır.
C) Sulama, gübreleme ve kaliteli tohum kullanımı yaygındır.
D) Üretimde yıldan yıla görülen dalgalanmalar fazladır.
E) Yılda birden fazla ürün alma imkanı vardır.
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: D
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- İntansif Tarım (Modern Tarım): Gelişmiş ülkelerde uygulanan, insan gücü yerine makineleşmenin, sulamanın, gübrelemenin ve ilaçlamanın ön planda olduğu tarım metodudur.
- Özellikleri:
- Doğal koşullara (yağışa) bağımlılık az olduğu için üretimde yıldan yıla dalgalanma azdır. (D seçeneğindeki ifade yanlıştır, dalgalanmanın fazla olması geleneksel tarımın özelliğidir.)
- Sera tarımı ve sulama sayesinde birim alandan en yüksek verim elde edilir.
Soru 7:
Türkiye'de hayvancılık sektöründe toplam hayvan sayısı (küçükbaş ve büyükbaş) Avrupa ülkelerine göre oldukça fazla olmasına rağmen, elde edilen toplam et ve süt verimi istenilen düzeyde değildir.
Buna göre, Türkiye'de hayvancılıkta verimi artırmak için alınması gereken önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Buna göre, Türkiye'de hayvancılıkta verimi artırmak için alınması gereken önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Mera hayvancılığının yerine besi ve ahır hayvancılığının teşvik edilmesi
B) Yerli hayvan ırklarının ıslah edilmesi (yabancı kültür ırklarıyla melezleme yapılması)
C) Erken yaşta hayvan kesiminin (kuzu ve dana) önlenmesi
D) Mera alanlarının tarım toprağına dönüştürülerek değerlendirilmesi
E) Yem sanayisinin geliştirilmesi ve üreticiye ucuz yem desteği sağlanması
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: D
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Meraların Korunması: Meralar hayvancılık için doğal beslenme alanlarıdır. Mera alanlarının tarıma açılması veya aşırı otlatılması hayvancılığa büyük zarar verir. Bu alanların korunması ve ıslah edilmesi gerekir. Dolayısıyla D seçeneği verimi artırmaz, aksine hayvancılığı geriletir.
- Verim Artırıcı Diğer Yöntemler:
- Irk Islahı: Düşük verimli yerli ırklar yerine yüksek verimli et-süt yönlü kültür ırklarının yaygınlaştırılması.
- Ahır Hayvancılığı: İklime bağımlılığı bitirerek verimi stabilize eder.
Soru 8:
Seralarda üretim yapabilmek için kış aylarında ortam sıcaklığının belirli bir derecenin altına düşmemesi gerekir. Geleneksel seracılıkta kışın serayı ısıtmak için kömür veya doğal gaz kullanılması maliyetleri aşırı derecede artırmaktadır. Son yıllarda Türkiye'de alternatif bir enerji kaynağı kullanılarak yapılan "Jeotermal Seracılık" yatırımları hız kazanmıştır.
Buna göre, jeotermal kaynakların dağılışı göz önüne alındığında aşağıdaki illerin hangisinde jeotermal seracılık faaliyetlerinin gelişmesi beklenmez?
Buna göre, jeotermal kaynakların dağılışı göz önüne alındığında aşağıdaki illerin hangisinde jeotermal seracılık faaliyetlerinin gelişmesi beklenmez?
A) Denizli
B) Afyonkarahisar
C) İzmir
D) Şanlıurfa
E) Artvin
Çözüm:
✅ Doğru Cevap: E
Detaylı Çözüm Adımları:
Detaylı Çözüm Adımları:
- Jeotermal Enerji ve Fay Hatları: Jeotermal (sıcak su) kaynakları aktif kırık hatlarının (fay hatlarının) yoğun olduğu alanlarda bulunur. Türkiye'de Batı Anadolu Fay Hattı (BAF) üzerinde bu kaynaklar çok zengindir.
- İl Analizi:
- Denizli, Afyonkarahisar, İzmir: Ege Bölgesi'nde yer alır ve aktif fay hatları nedeniyle jeotermal kaynaklar yönünden son derece zengindir. Bu illerde jeotermal seracılık çok gelişmiştir.
- Şanlıurfa: Güneydoğu Anadolu'da yerel sıcak su kaynaklarının bulunmasıyla son yıllarda bu alanda yatırımlar almıştır.
- Artvin: Doğu Karadeniz'de yer alır. Aktif fay hatlarından ve genç volkanik/tektonik sıcak su kaynaklarından uzak olduğu için jeotermal potansiyeli düşüktür. Bu nedenle jeotermal seracılık için uygun değildir.
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-cografya-tarim-ve-hayvancilik/sorular