📄 KPSS Türkçe: Ünlü düşmesi Çalışma Kağıdı
📌 1. Doğru / Yanlış
1. İkilemelerde ünlü düşmesi kuralına uyulur ve ikinci kelimedeki dar ünlü düşürülür; örneğin 'omuz omuza' yerine 'omuz omza' yazılması doğrudur.
2. Türetme esnasında (yapım eki alırken) ünlü düşmesine uğrayan sözcüklere 'sararmak' (sarı-armak) ve 'beslemek' (besi-lemek) örnek gösterilebilir.
3. Özel isimlerde ünlü düşmesi kuralı yazıya yansıtılmaz; 'Ufuk'un kitabı' yerine 'Ufkun kitabı' yazılması yazım yanlışıdır.
4. 'Kaybetmek' ve 'keşfetmek' gibi birleşik fiillerde yardımcı eylem (etmek) gelmesiyle oluşan ünlü düşmesi bir ses olayıdır.
5. Türkçede iki heceli ve ikinci hecesinde geniş ünlü (a, e, o, ö) bulunan her kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi gerçekleşir.
✏️ 2. Boşluk Doldurma
🔗 3. Kavram Eşleştirme
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. 'Kıvrım' kelimesinin kökü nedir ve bu kelimede ünlü düşmesi hangi yolla gerçekleşmiştir?
2. 'Gönül' kelimesine yönelme durum eki (-e) getirildiğinde kelimenin doğru yazılışı nasıl olmalıdır?
3. 'Pazartesi' sözcüğünün oluşumundaki ünlü düşmesini açıklayınız.
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünlü düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
3. Aşağıdaki birleşik sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi diğerlerinden farklı bir yolla (aşınma) gerçekleşmiştir?
4. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur?
I. Çevre
II. Sızlayan
III. Beslenen
IV. Devrik
V. Fikirler
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük çekim eki alırken ünlü kaybına uğramıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. 'Yalnız' ve 'Yanlış' kelimelerinin köklerini belirterek bu kelimelerde gerçekleşen ünlü düşmesini detaylıca açıklayınız.
2. İkilemelerde ve özel isimlerde ünlü düşmesi kurallarını örnekler vererek açıklayınız. Bu kurallara uyulmamasının dil bilgisi açısından sonucunu belirtiniz.
3. Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak vb.) kurulan birleşik fiillerde ünlü düşmesinin gerçekleşme şartını ve bu durumun yazım kuralına etkisini açıklayınız.
|
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Ünlü düşmesi Çalışma Kağıdı
|
PUAN
|
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
| ( .... ) | İkilemelerde ünlü düşmesi kuralına uyulur ve ikinci kelimedeki dar ünlü düşürülür; örneğin 'omuz omuza' yerine 'omuz omza' yazılması doğrudur. |
| ( .... ) | Türetme esnasında (yapım eki alırken) ünlü düşmesine uğrayan sözcüklere 'sararmak' (sarı-armak) ve 'beslemek' (besi-lemek) örnek gösterilebilir. |
| ( .... ) | Özel isimlerde ünlü düşmesi kuralı yazıya yansıtılmaz; 'Ufuk'un kitabı' yerine 'Ufkun kitabı' yazılması yazım yanlışıdır. |
| ( .... ) | 'Kaybetmek' ve 'keşfetmek' gibi birleşik fiillerde yardımcı eylem (etmek) gelmesiyle oluşan ünlü düşmesi bir ses olayıdır. |
| ( .... ) | Türkçede iki heceli ve ikinci hecesinde geniş ünlü (a, e, o, ö) bulunan her kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında ünlü düşmesi gerçekleşir. |
B. Boşluk Doldurma Bölümü
| 1) | İki heceli ve ikinci hecesinde dar ünlü bulunan kelimeler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında ikinci hecedeki dar ünlünün düşmesine .................... denir. |
| 2) | 'Oyun' kelimesine '-a' yapım eki getirilerek 'oynamak' fiili türetildiğinde, kelimede .................... yoluyla ünlü düşmesi meydana gelmiştir. |
| 3) | 'Kahve' ve 'altı' sözcüklerinin birleşmesiyle oluşan 'kahvaltı' kelimesindeki ünlü düşmesi, aynı zamanda bir .................... örneğidir. |
| 4) | İkilemelerde ünlü düşmesi kuralının uygulanması, Türk Dil Kurumu kurallarına göre bir .................... olarak kabul edilir. |
| 5) | 'Şükür' kelimesi 'etmek' yardımcı fiiliyle birleştiğinde .................... şeklinde yazılır ve bu esnada ünlü düşmesi gerçekleşir. |
🔗 3. Kavram Eşleştirme
D. Kısa Cevaplı Sorular
| 1) | 'Kıvrım' kelimesinin kökü nedir ve bu kelimede ünlü düşmesi hangi yolla gerçekleşmiştir? |
| 2) | 'Gönül' kelimesine yönelme durum eki (-e) getirildiğinde kelimenin doğru yazılışı nasıl olmalıdır? |
| 3) | 'Pazartesi' sözcüğünün oluşumundaki ünlü düşmesini açıklayınız. |
E. Çoktan Seçmeli Sorular
| 1) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde türetilirken ünlü düşmesine uğramış bir sözcük kullanılmıştır?
A) Sınav stresinden dolayı uykusuz geceler geçiriyordu.
B) Oğlunun mürüvvetini görmek en büyük hayaliydi.
C) Yarın sabah erkenden şehre ineceğiz.
D) Bu haksızlık karşısında kahroldu.
E) Aklına gelen her şeyi hemen söylerdi.
|
| 2) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlü düşmesiyle ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Polisler hırsızı kıskıvrak yakalayıp hapsetti.
B) İki arkadaş yıllar sonra burun buruna geldi.
C) Onunla omuz omza verip bu zor günleri de aşacağız.
D) Gönlümün sesini dinleyerek doğru kararı verdim.
E) Kayıp ilanı vermek için gazeteye başvurdu.
|
| 3) |
Aşağıdaki birleşik sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi diğerlerinden farklı bir yolla (aşınma) gerçekleşmiştir?
A) Kaybolmak
B) Keşfetmek
C) Nasıl
D) Hapsetmek
E) Şükretmek
|
| 4) |
Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili sözcüklerin hangisinde ünlü düşmesi yoktur? I. Çevre II. Sızlayan III. Beslenen IV. Devrik V. Fikirler
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
|
| 5) |
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük çekim eki alırken ünlü kaybına uğramıştır?
A) Onun bu sarı saçları ve sararan çehresi unutulmazdı.
B) Gözlerindeki bu sızıyı dindirmek mümkün olmadı.
C) Bağrına taş basarak sessizce beklemeye başladı.
D) Yazarın son romanındaki kıvrımlı yollar betimlemesi harikaydı.
E) Öğrenciler bahçede neşeyle oynuyorlardı.
|
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
| 1) | 'Yalnız' ve 'Yanlış' kelimelerinin köklerini belirterek bu kelimelerde gerçekleşen ünlü düşmesini detaylıca açıklayınız. |
| 2) | İkilemelerde ve özel isimlerde ünlü düşmesi kurallarını örnekler vererek açıklayınız. Bu kurallara uyulmamasının dil bilgisi açısından sonucunu belirtiniz. |
| 3) | Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak vb.) kurulan birleşik fiillerde ünlü düşmesinin gerçekleşme şartını ve bu durumun yazım kuralına etkisini açıklayınız. |
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/kpss-turkce-unlu-dusmesi/etkinlikler