📝 11. Sınıf Matematik: Silindir Konu Özeti
📏 Dik Dairesel Silindir
Tabanları birbirine eş ve paralel iki daireden oluşan, yan yüzü ise bir dikdörtgenin kıvrılmasıyla elde edilen geometrik cisme dik dairesel silindir denir. Silindir, bir dikdörtgenin bir kenarı etrafında 360 derece döndürülmesiyle de oluşturulabilir.
📌 Temel Elemanlar
- Taban Yarıçapı: Taban dairesinin yarıçapıdır ve \( r \) ile gösterilir.
- Yükseklik: İki taban merkezi arasındaki uzaklıktır ve \( h \) ile gösterilir.
- Ana Doğru: Silindirin yan yüzeyindeki herhangi bir doğru parçasıdır ve uzunluğu \( h \) kadardır.
📐 Silindirin Alanı
Silindirin yüzey alanı, iki taban dairesinin alanı ile yan yüzey alanının toplamına eşittir.
Taban Alanı = \( \pi \times r^2 \)
Yan Yüzey Alanı = \( 2 \times \pi \times r \times h \)
Tüm Yüzey Alanı = \( 2 \times \pi \times r^2 + 2 \times \pi \times r \times h \)
Yan yüzey açıldığında bir kenarı yükseklik (\( h \)), diğer kenarı ise taban çevresi (\( 2 \times \pi \times r \)) olan bir dikdörtgen elde edilir.
📦 Silindirin Hacmi
Silindirin hacmi, taban alanı ile yüksekliğin çarpımıdır.
Hacim = \( \pi \times r^2 \times h \)
⚠️ Önemli Notlar
- Silindirin ekseni, taban düzlemine dik ise bu bir dik silindirdir.
- Silindirin açınımı yapıldığında yan yüzeyin bir dikdörtgen olduğu unutulmamalıdır.
- Sorularda \( \pi \) sayısı aksi belirtilmedikçe sabit alınır.
📝 Örnek Soru
Yarıçapı \( 4 \) cm ve yüksekliği \( 10 \) cm olan bir dik silindirin hacmini hesaplayalım. (\( \pi = 3 \) alınız.)
Hacim = \( \pi \times r^2 \times h \)
Hacim = \( 3 \times 4^2 \times 10 \)
Hacim = \( 3 \times 16 \times 10 = 480 \) cm³