🎓 8. Sınıf (LGS)
📚 8. Sınıf Matematik
💡 8. Sınıf Matematik: Türev Çözümlü Sorular
8. Sınıf Matematik: Türev Çözümlü Sorular
Soru 1:
🚗 Günlük hayatta hareket halindeki araçların hızlarının anlık olarak değişimi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Örneğin, bir otomobilin saat \( t \) anındaki konumunu veren fonksiyon bir doğrusal ilişki içeriyorsa, bu konumun zamana göre değişim oranı bize o aracın hızını verir. 8. Sınıf seviyesindeki doğrusal ilişki ve eğim mantığıyla düşünürsek, \( s(t) = 60t \) şeklinde verilen bir hareketlinin zamana bağlı konum denkleminde, her 1 saatlik sürede kat ettiği yolun değişimi sabit bir hız belirtir. Bu durum, günlük hayattaki anlık değişimlerin matematiğe uyarlanmış temel bir yansımasıdır. 📌 Soru: Konum denklemi \( s(t) = 60t \) olan bir aracın zamana göre değişim hızı nedir?
a) 30
b) 60
c) 90
d) 120
a) 30
b) 60
c) 90
d) 120
Çözüm:
💡 Günlük hayattaki anlık değişim ve oran kavramlarını inceleyelim:
- Adım 1: Verilen konum denklemi \( s(t) = 60t \) ifadesidir.
- Adım 2: Doğrusal denklemlerde t değişkeninin katsayısı bize birim zamandaki değişimi (eğimi) verir.
- Adım 3: \( t \) değerindeki her 1 birimlik artış, konumda 60 birimlik bir artış sağlamaktadır.
- Sonuç: Değişim hızı 60'tır. Doğru seçenek b şıkkıdır. ✅
Soru 2:
📏 Matematikte ve fizikte değişim oranı, bir niceliğin diğerine göre ne kadar hızla değiştiğini gösterir. Bir su deposundaki su miktarının zamana bağlı değişimi doğrusal bir kural izlemektedir. Depodaki su miktarını veren ifade \( V(t) = 15t + 50 \) şeklindedir. 📌 Soru: Bu depodaki suyun zamana göre değişim hızı (katsayısı) kaçtır?
a) 15
b) 35
c) 50
d) 65
a) 15
b) 35
c) 50
d) 65
Çözüm:
💡 Doğrusal ifadelerde değişim oranının bulunması:
- Adım 1: Denklemimiz \( V(t) = 15t + 50 \) olarak verilmiştir.
- Adım 2: Buradaki \( 15 \) sayısı, zaman (\( t \)) her 1 birim arttığında su miktarının ne kadar artacağını gösteren sabit değişim oranıdır.
- Adım 3: Sabit terim olan \( 50 \) başlangıçtaki su miktarını belirtirken, \( t \) değişkeninin katsayısı değişim hızını verir.
- Sonuç: Değişim hızı 15'tir. Doğru seçenek a şıkkıdır. ✅
Soru 3:
🏭 Bir fabrikada üretilen maliyet miktarının üretilen ürün sayısına göre değişimi incelenmektedir. Toplam maliyet fonksiyonu \( M(x) = 5x + 200 \) olarak ifade edilmiştir. Burada \( x \) üretilen ürün adedini, \( M(x) \) ise toplam maliyeti TL cinsinden göstermektedir. 📌 Soru: Üretilen her bir ek ürünün toplam maliyette yarattığı artış miktarı (değişim oranı) nedir?
a) 5
b) 50
c) 200
d) 205
a) 5
b) 50
c) 200
d) 205
Çözüm:
💡 Maliyet problemlerinde birim başına düşen değişim oranının analizi:
- Adım 1: Toplam maliyet denklemi \( M(x) = 5x + 200 \) şeklindedir.
- Adım 2: Üretilen ürün sayısı \( x \) bir adet arttığında, maliyet ifadesindeki \( 5x \) terimi 5 birim artar.
- Adım 3: Sabit terim olan 200, sabit maliyettir ve ürün miktarından bağımsızdır.
- Sonuç: Ek her bir ürünün maliyete etkisi 5 TL'dir. Doğru seçenek a şıkkıdır. ✅
Soru 4:
🚀 Bir akıllı roket denemesinde, roketin yerden yüksekliği \( h(t) = 4t^{2} \) denklemi ile modellenmiştir. Ancak 8. sınıf müfredatında üslü ifadeler ve doğrusal ilişkiler ön plandadır. Bu bağlamda, roketin 1. saniye ile 3. saniye arasındaki ortalama hızını bulmak istiyoruz. Ortalama hız, iki durum arasındaki yükseklik farkının zaman farkına oranıdır. 📌 Soru: Roketin \( t = 1 \) ve \( t = 3 \) saniyeleri arasındaki ortalama değişim hızı kaç metre/saniyedir?
a) 8
b) 12
c) 16
d) 20
a) 8
b) 12
c) 16
d) 20
Çözüm:
💡 Ortalama değişim hızı hesabı:
- Adım 1: \( t = 1 \) için yükseklik \( h(1) = 4 \times (1^{2}) = 4 \) metredir.
- Adım 2: \( t = 3 \) için yükseklik \( h(3) = 4 \times (3^{2}) = 4 \times 9 = 36 \) metredir.
- Adım 3: Ortalama değişim hızı formülü: Değişim Miktarı / Zaman Aralığı = \( (36 - 4) / (3 - 1) \) şeklindedir.
- Adım 4: İşlemi yaparsak \( 32 / 2 = 16 \) sonucuna ulaşırız.
- Sonuç: Ortalama değişim hızı 16'dır. Doğru seçenek c şıkkıdır. ✅
Soru 5:
💧 Evimizdeki su deposunun delinmesi sonucunda depodaki suyun azalma miktarı zamana bağlı olarak doğrusal bir kuralla azalmaktadır. Depoda kalan su miktarı \( S(t) = 120 - 10t \) fonksiyonu ile verilmektedir. Burada \( t \) saati, \( S(t) \) ise kalan su miktarını litre cinsinden ifade eder. 📌 Soru: Bu deponun boşalma hızı saatte kaç litredir?
a) 10
b) 20
c) 100
d) 120
a) 10
b) 20
c) 100
d) 120
Çözüm:
💡 Günlük hayatta azalan doğrusal ilişkilerin incelenmesi:
- Adım 1: Su miktarını veren fonksiyon \( S(t) = 120 - 10t \) olarak yazılmıştır.
- Adım 2: Zaman (\( t \)) arttıkça su miktarının azaldığı ekrandaki eksi işaretinden anlaşılmaktadır.
- Adım 3: Değişim oranı, \( t \) değişkeninin katsayısı olan \( -10 \) değeridir. Bu da saatte 10 litre azalma olduğunu gösterir.
- Sonuç: Boşalma hızı 10 litredir. Doğru seçenek a şıkkıdır. ✅
Soru 6:
📈 Bir şirketin kâr denklemi üretilen ürün adedine bağlı olarak \( K(x) = 25x - 500 \) şeklinde doğrusal bir modelle gösterilmektedir. 📌 Soru: Üretilen ürün miktarındaki her 1 birimlik artışın şirketin kârına olan anlık değişim etkisi (katsayısı) kaçtır?
a) 25
b) 100
c) 500
d) 525
a) 25
b) 100
c) 500
d) 525
Çözüm:
💡 Doğrusal kâr denklemlerinde değişim katsayısının yorumu:
- Adım 1: Kâr denklemi \( K(x) = 25x - 500 \) ifadesidir.
- Adım 2: \( x \) üretilen ürün miktarını temsil eder.
- Adım 3: \( x \) değerindeki birim artışın kârı ne kadar değiştirdiğini bulmak için \( x \) in katsayısına bakılır.
- Sonuç: Katsayı 25 olduğu için değişim oranı 25'tir. Doğru seçenek a şıkkıdır. ✅
Soru 7:
🏃♂️ Bir koşucunun pistte aldığı yolu zamana bağlı olarak gösteren grafik doğrusal bir doğru parçasıdır. Koşucu 2. saniyede 10. metrede, 5. saniyede ise 25. metrededir. 📌 Soru: Bu koşucunun hızı (zamana göre yolun değişim oranı) sabit olduğuna göre, saniyedeki hızı kaç metredir?
a) 3
b) 4
c) 5
d) 6
a) 3
b) 4
c) 5
d) 6
Çözüm:
💡 İki nokta arasındaki değişim oranının (eğimin) hesaplanması:
- Adım 1: Yol farkı hesaplanır: \( 25 - 25 \) yerine \( 25 - 10 = 15 \) metre yol alınmıştır.
- Adım 2: Zaman farkı hesaplanır: \( 5 - 2 = 3 \) saniye geçmiştir.
- Adım 3: Hız = Yol Farkı / Zaman Farkı formülü uygulanır: \( 15 / 3 = 5 \) bulunur.
- Sonuç: Koşucunun hızı saniyede 5 metredir. Doğru seçenek c şıkkıdır. ✅
Soru 8:
🌡️ Bir odanın sıcaklığının zamana bağlı değişimi \( T(t) = 3t + 18 \) denklemi ile verilmektedir. 📌 Soru: Bu odanın sıcaklığının zamana göre artış hızı (değişim katsayısı) kaçtır?
a) 3
b) 15
c) 18
d) 21
a) 3
b) 15
c) 18
d) 21
Çözüm:
💡 Sıcaklık değişim fonksiyonunun incelenmesi:
- Adım 1: Sıcaklık denklemi \( T(t) = 3t + 18 \) şeklindedir.
- Adım 2: Zaman (\( t \)) her 1 saat arttığında sıcaklığın kaç derece artacağı \( t \) nin katsayısı ile belirlenir.
- Adım 3: Bu katsayı 3 değeridir.
- Sonuç: Sıcaklık artış hızı 3'tür. Doğru seçenek a şıkkıdır. ✅
Daha Fazla Soru ve İçerik İçin QR Kodu Okutun
https://www.cepokul.com/sinav/8-sinif-matematik-turev/sorular