« Bir fiilimsinin zamanla fiilimsi özelliğini kaybederek bir varlığa veya kavrama ad olması durumu.
« Sıfat-fiilin nitelediği ismin düşmesiyle sıfat-fiilin o ismin yerine geçmesi durumu.
✍️ 4. Kısa Cevaplı Sorular
1. Fiilimsilerin temel özelliklerinden iki tanesini yazınız.
💡 Örnek Çözüm: Fiilimsiler fiil kök veya gövdelerinden türetilirler ancak fiil çekim eklerini (kip ve kişi ekleri) almazlar. Cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde bulunurlar.
2. Aşağıdaki cümlede geçen fiilimsileri türleriyle birlikte belirtiniz: "Eve gelir gelmez kapıyı açıp içeri girdi."
💡 Örnek Çözüm: "gelir gelmez" (zarf-fiil), "açıp" (zarf-fiil)
🎯 5. Çoktan Seçmeli Sorular
1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (bağ-fiil) kullanılmıştır?
2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük fiilimsi özelliğini kaybederek kalıcı isim olmuştur?
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde diğerlerinden farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
📝 6. Açık Uçlu Klasik Sorular
1. Fiilimsiler neden "yarı fiil" olarak adlandırılır? Açıklayınız.
💡 Çözüm Adımları:
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerinden türemelerine rağmen, fiillerin aldığı kip ve kişi eklerini almazlar, yani çekimli fiil değildirler. Ancak fiiller gibi olumsuzluk eki alabilir, nesne alabilir ve fiil anlamlarını koruyabilirler. Bu yüzden fiil ile isim/sıfat/zarf arasında bir köprü görevi gördükleri için "yarı fiil" olarak adlandırılırlar.
2. Aşağıdaki paragrafta geçen tüm fiilimsileri bularak altlarını çiziniz ve türlerini belirtiniz.
"Sabah erkenden kalkıp okula gitmek için hazırlandı. Yolda yürürken arkadaşıyla karşılaştı. Konuşa konuşa okula vardılar. Öğretmenleri onlara ders anlatmaya başlamıştı. Gelecek haftaki sınav için şimdiden çalışmaya karar verdiler."
💡 Çözüm Adımları:
- kalkıp (zarf-fiil)
- gitmek (isim-fiil)
- yürürken (zarf-fiil)
- konuşa konuşa (zarf-fiil)
- anlatmaya (isim-fiil)
- Gelecek (sıfat-fiil)
- çalışmaya (isim-fiil)
3. "Sıfat-fiillerin adlaşması" kavramını bir örnekle açıklayınız.
💡 Çözüm Adımları:
Sıfat-fiiller, niteledikleri isim düştüğünde o ismin yerine geçerek adlaşmış sıfat-fiil olurlar. Bu durumda sıfat-fiil, bir ismin tüm özelliklerini taşır. Örneğin, "Gelenler (gelen insanlar) salona oturdu." cümlesinde "gelen" kelimesi bir sıfat-fiildir. Normalde "gelen insanlar" şeklinde bir ismi nitelemesi gerekirken, "insanlar" isminin düşmesiyle "gelenler" şeklinde adlaşmış sıfat-fiil olmuştur.
Ad Soyad: .................................. Sınıf / No: ....... / ......... Tarih: .... / .... / 202...
Fiilimsiler (Eylemsiler) Etkinlik Kağıdı
PUAN
A. Doğru (D) / Yanlış (Y) Bölümü
( .... )
Fiilimsiler, fiil kök veya gövdelerine belirli ekler getirilerek türetilir.
( .... )
İsim-fiiller, fiilimsilerin cümledeki görevini belirler.
( .... )
Zarf-fiiller cümlede her zaman zarf tümleci olarak görev yapar.
( .... )
Sıfat-fiillerden sonra gelen isim düşerse, sıfat-fiil adlaşmış sıfat-fiil olur.
( .... )
"Gülüşüyle herkesi etkiledi." cümlesindeki "gülüşüyle" kelimesi bir fiilimsidir.
B. Boşluk Doldurma Bölümü
1)
Fiil kök veya gövdelerine getirilen -ma, -ış, -mak ekleriyle türeyen fiilimsilere .................... denir.
2)
Sıfat-fiiller, cümlede genellikle .................... görevinde kullanılır.
3)
Zarf-fiiller cümleye genellikle zaman veya .................... anlamı katar.
4)
Fiilimsiler, fiil özelliklerini tamamen kaybedip kalıcı isim olabilirler; bu duruma .................... denir.
5)
"Koşar adım yanıma geldi." cümlesindeki "koşar" kelimesi bir ....................dir.
C. Kavram Eşleştirme
( .... )
Fiilleri isim gibi kullandıran, -ma, -ış, -mak ekleriyle türeyen fiilimsi türü.
- İsim-fiil
( .... )
Fiilleri sıfat gibi kullandıran, -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş ekleriyle türeyen fiilimsi türü.
Bir fiilimsinin zamanla fiilimsi özelliğini kaybederek bir varlığa veya kavrama ad olması durumu.
- Kalıcı isim
( .... )
Sıfat-fiilin nitelediği ismin düşmesiyle sıfat-fiilin o ismin yerine geçmesi durumu.
- Adlaşmış sıfat-fiil
D. Kısa Cevaplı Sorular
1)
Fiilimsilerin temel özelliklerinden iki tanesini yazınız.
2)
Aşağıdaki cümlede geçen fiilimsileri türleriyle birlikte belirtiniz: "Eve gelir gelmez kapıyı açıp içeri girdi."
E. Çoktan Seçmeli Sorular
1)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil (bağ-fiil) kullanılmıştır?
A) Yürüyüş yapmak sağlığa faydalıdır.B) Eve varır varmaz beni aradı.C) Tanıdık bir yüz gördüm.D) Kitap okumayı çok severim.
2)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük fiilimsi özelliğini kaybederek kalıcı isim olmuştur?
A) Yemekleri çok güzel yapıyor.B) Geleni gideni aratmazdı.C) Koşarak eve gitti.D) Okumayı sevmeyen yoktur.
3)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde diğerlerinden farklı türde bir fiilimsi kullanılmıştır?
A) Yürüyen merdivenleri kullanmalısın.B) Gözleri gülünce etrafa neşe saçıyordu.C) Tanıdık bir sima arıyordu.D) Yazılmış bir mektup buldu.
F. Açık Uçlu Klasik Sorular
1)
Fiilimsiler neden "yarı fiil" olarak adlandırılır? Açıklayınız.
2)
Aşağıdaki paragrafta geçen tüm fiilimsileri bularak altlarını çiziniz ve türlerini belirtiniz.
"Sabah erkenden kalkıp okula gitmek için hazırlandı. Yolda yürürken arkadaşıyla karşılaştı. Konuşa konuşa okula vardılar. Öğretmenleri onlara ders anlatmaya başlamıştı. Gelecek haftaki sınav için şimdiden çalışmaya karar verdiler."
3)
"Sıfat-fiillerin adlaşması" kavramını bir örnekle açıklayınız.
Cevap Anahtarı ve Detaylı Çözümler İçin QR Kodu Okutun