Noktanın Kullanıldığı Yerler 5. Sınıf Türkçe
Aradığın Sınav veya Test Yok mu?
Yapay zeka ile TYT, AYT, KPSS ve okul derslerine özel online testler, konu özetleri ve PDF etkinlikleri saniyeler içinde hazırlansın. Tamamen ücretsiz!
Nokta (.) Nerelerde Kullanılır?
Tamamlanmış Cümle Sonları
✅ Örnekler:
- “Bugün okula gittim.”
- “Kitabımı kütüphaneye iade ettim.”
- “Annem çok güzel yemek yapar.”
❌ Yanlış Kullanım:
“Ödevlerimi bitirdim” → “Ödevlerimi bitirdim.”
2. Kısaltmaların Sonunda
✅ Unvanlarda:
- “Dr. (Doktor)”, “Prof. (Profesör)”, “Av. (Avukat)”
✅ Ölçü Birimlerinde:
- “kg. (kilogram)”, “cm. (santimetre)” (Günümüzde noktasız kullanım da kabul edilir: kg, cm)
✅ Diğer Kısaltmalar:
- “vb. (ve benzeri)”, “vs. (vesaire)”, “İng. (İngilizce)”
❌ Yanlış Kullanım:
“TBMM.” → “TBMM” (Kurum adlarında nokta kullanılmaz)
3. Sıra Sayılarında
✅ Örnekler:
- “3. kat” (üçüncü kat)
- “1. sınıf” (birinci sınıf)
- “25. sokak” (yirmi beşinci sokak)
❌ Yanlış Kullanım:
“5inci sıra” → “5. sıra”
4. Tarihlerin Yazımında
✅ Gün-Ay-Yıl Arasında:
- “23.04.1920” (23 Nisan 1920)
- “01.01.2023” (1 Ocak 2023)
❌ Yanlış Kullanım:
“23/04/1920” → “23.04.1920” (Tarihlerde eğik çizgi yerine nokta kullanılır)
5. Saat ve Dakika Gösteriminde
✅ Örnekler:
- “08.30” (Sekiz buçuk)
- “14.15” (İki on beş)
- “23.45” (On bir kırk beş)
❌ Yanlış Kullanım:
“2-30” → “02.30”
6. Matematikte Ondalık Sayılar
✅ Tam Sayı ve Kesir Ayırıcı:
- “3.14” (Pi sayısı)
- “2.5 kg” (İki buçuk kilogram)
- “0.75” (Yüzde yetmiş beş)
❌ Yanlış Kullanım:
“2,5 kg” → “2.5 kg” (Virgül değil nokta kullanılır)
7. Madde İşaretlerinde
✅ Sıralı Listelerde:
- Kalem
- Defter
- Kitap
8. Bibliyografik Kaynaklarda
✅ Kaynakça Yazımı:
- “Yılmaz, A. (2020). Türkçe Dil Bilgisi. İstanbul: Bilge Yayınları.”
9. Web Adreslerinde
✅ Domain Ayırıcı:
- “www.tdk.gov.tr”
- “www.meb.gov.tr”
10. Kitap Bölümlemesinde
✅ Cilt ve Baskı Numarası:
- “Cilt 2. Baskı 3.”
11. Para Birimi Yazımında
✅ Lira-Kuruş Ayrımı:
- “25.50 TL” (Yirmi beş lira elli kuruş)
12. Kod ve Şifrelerde
✅ Ayırıcı Olarak:
- “ISBN: 978.975.08.1234.5”
13. Kısaltılmış Tarihlerde
✅ Ay ve Yıl:
- “Nisan.2023” (Nokta ay ve yıl arasında kullanılabilir)
14. Rakamla Yazılan Ay Adlarında
✅ Örnek:
- “2023 yılının 4. ayı” (Nisan)
15. Bilimsel Gösterimlerde
✅ Örnek:
- “6.02×10²³” (Avogadro sayısı)
Özel Durumlar ve İstisnalar
1. Başlıklarda Nokta Kullanılmaz
- “Türkçe Dil Bilgisi Kuralları” (Doğru)
- “Türkçe Dil Bilgisi Kuralları.” (Yanlış)
2. Tablo ve Grafiklerde
- Sütun başlıklarında nokta kullanılmaz:
No Adı 1 Ahmet 2 Mehmet
3. Kısaltmalarda Nokta Kullanılmayanlar
- “THY” (Türk Hava Yolları)
- “TDK” (Türk Dil Kurumu)
- “MEB” (Milli Eğitim Bakanlığı)
Çözümlü Test Soruları
Soru 1:
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde nokta yanlış kullanılmıştır?
A) Prof. Dr. Ahmet Bey geldi.
B) Saat 14.30’da buluşalım.
C) Okulumuz Ankara. da.
D) 5. katta oturuyoruz.
Çözüm:
- C seçeneğinde “Ankara. da.” yanlıştır. Doğrusu: “Ankara’da.” (Nokta cümlenin sonuna konur)
- Cevap: C
Soru 2:
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisinde nokta doğru kullanılmıştır?
A) TBMM.
B) kg.
C) Dr
D) cm
Çözüm:
- B seçeneği doğrudur. “kg.” ölçü birimi olduğu için nokta alabilir (günümüzde noktasız da yazılır).
- Cevap: B
Soru 3:
“23 Nisan 1920 de TBMM açıldı.” cümlesindeki yazım yanlışı nasıl düzeltilmelidir?
A) “de” ayrı yazılmalı
B) Tarihten sonra virgül konmalı
C) “23.04.1920” şeklinde yazılmalı
D) “TBMM”den sonra nokta konmalı
Çözüm:
- Tarihler noktayla ayrılır ve “de” bitişik yazılır:
“23.04.1920’de TBMM açıldı.” - Cevap: C
Soru 4:
Hangi cümlede nokta gereksiz kullanılmıştır?
A) 12. sınıf öğrencileri sınava girdi.
B) MEB. yeni kararlar aldı.
C) Saat 09.15’te ders başlıyor.
D) 3.5 litre su içtim.
Çözüm:
- B seçeneğinde “MEB” kurum adıdır, nokta kullanılmaz.
- Cevap: B
Soru 5:
“2 inci katta oturuyorum.” cümlesindeki yazım yanlışı nasıl düzeltilmelidir?
A) “2inci” bitişik yazılmalı
B) “2. katta” olmalı
C) “ikinci” yazılmalı
D) “2-inci” olmalı
Çözüm:
- Sıra sayıları noktayla yazılır: “2. katta”
- Cevap: B
Pratik Bilgiler ✨
- Kurum adlarında nokta olmaz: TÜBİTAK, MEB, TDK
- Saat yazımında iki nokta üst üste (:) de kullanılabilir: “14:30”
- Rakamlardan sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır: “5’inci kat”